Gezond brood: welk brood is het gezondst en welke voordelen haal je uit brood?
Koolhydraatarm brood, bruinbrood, zuurdesem of rogge en spelt. Brood is een enorm brede term waar verschillende soorten onder vallen. Maar wat is nu eigenlijk gezond brood? En hoe draagt brood bij aan een voedzaam en gebalanceerd dieet? Je leest hier alles over de zin en onzin van brood in een gezond voedingspatroon.
Maak het jezelf gemakkelijk met onze bakproducten!
Klik door naar volgend onderdeel van dit artikel:
- Hoe lees je de verpakking van brood?
- Hoeveel mag je van elke voedingsstof eten?
- Is brood gezond?
- Welke soorten brood kies je voor een gezond voedingspatroon?
- Onze gezonde toppers: Good for You-broodmixen
- Hoeveel gram brood mag je per dag eten?
Hoe lees je de verpakking van brood?
Het voedingslabel van brood is soms verwarrend. Je weet niet waar je precies naar moet kijken om een bewuste keuze te maken. Misschien heb je weleens gehoord van koolhydraten en gluten, maar weet je niet precies waarvoor deze termen staan? Wij leren je het etiket te lezen zodat je voor jezelf kan beslissen welk brood het gezondste is voor jouw specifieke situatie en levensstijl.
Leer de voedingsstoffen kennen zodat je goed inschat of je voor gezond brood kiest!
Benaming op het etiket | Wat is het? |
|---|---|
Energie | De energiewaarde geeft je een idee over hoeveel energie je binnenkrijgt. Je hebt energie nodig voor een normale lichaamsfunctie. Het voorziet je van de nodige stoffen om normaal te bewegen, maar geeft ook je andere lichaamsfuncties, zoals je hart, energie om hun werk goed te doen. De energiewaarde wordt uitgedrukt in kilocalorieën (kcal) en in kilojoule (kJ). Het zijn standaardmaten voor de hoeveelheid energie in voeding. Eén kilocalorie of 1 kilojoule zijn dus 1000 calorieën of 1000 joules. We kiezen voor kilocalorieën of kilojoules als maat, omdat je anders heel grote getallen krijgt.
Hoeveel energie je nodig hebt, hangt af van je persoonlijke levensstijl en van je geslacht. Voedingscentra leggen richtlijnen op, maar je energie-inname is erg persoonlijk en hangt volledig af van je situatie.
Staar je niet blind op calorieën, maar kies voor producten die iets bijdragen aan je gezondheid. Een koek en een handje noten mogen dan wel dezelfde energiewaarde hebben, toch haalt je lichaam meer gunstige stoffen uit de noten dan uit zo’n koek.
|
Vet (in gram) | Vetten leveren tweemaal zoveel energie als eiwitten en koolhydraten. Ze beïnvloeden sterk de energetische waarde. Vetten zijn echter essentieel is een gezond voedingspatroon. Er zijn verschillende soorten vetten: grofweg verzadigd en onverzadigd. Hou rekening met het type vet dat je binnenkrijgt. Onverzadigde en verzadigde vetten hebben namelijk een andere chemische structuur. Er bestaan allerlei misconcepties rond vetten terwijl beide soorten elk hun bijdrage leveren aan een gezonde lichaamsfunctie. Het is vooral erg belangrijk om je inname goed af te stemmen op je persoonlijke levensstijl. |
Verzadigd vet (in gram) en overzadigd vet (in gram) | De chemische structuur van beide vetten is anders: verzadigde vetten hebben een vaste chemische structuur op kamertemperatuur. Onverzadigde vetten zijn vloeibaar op kamertemperatuur. Verzadigde vetten hebben een bedenkelijke reputatie, maar niet alle verzadigde vetten zijn slecht voor je hart. Zo pas je beter op met verzadigde vetten in boter of rood vlees, maar zijn die in vis, yoghurt en kaas juist bevorderlijk voor een gezonde lichaamsfunctie. Onverzadigde vetten worden onderverdeeld in omega 3-vetzuren, omega 6-vetzuren en omega 9-vetzuren. De eerste 2 worden niet door het lichaam zelf aangemaakt en zijn daarom belangrijk om via de voeding in te nemen. Daarom hameren voedingsexperts voornamelijk op het belang van onverzadigde vetten. Het is belangrijk om niet alleen te kijken naar een voedingsstof op zich, maar ook naar de voedingsmiddelen waar ze in zitten. En bij uitbreiding naar het volledige voedingspatroon. Hou dus steeds rekening met de bron van het verzadigd of onverzadigd vet! |
Koolhydraten (in gram) | Suikers, zetmeel en vezels zijn vormen van koolhydraten in onze voeding. Het zijn belangrijke energieleveranciers voor een gezonde lichaamsfunctie. Vooral de hersenen en de rode bloedcellen hebben nood aan koolhydraten. Je hersenen kunnen zelfs niet zonder glucose, dat ook een soort koolhydraat is. Koolhydraten krijg je het best binnen via voedingsmiddelen met nog veel andere gezondheidsvoordelen, zoals volkoren producten. Denk aan volkoren pasta, brood en aan peulvruchten, aardappels, groenten en fruit. Zij zijn ook een bron van vezels, vitaminen en mineralen. Let op met voedingsmiddelen met koolhydraten die niet bij een gezond voedingspatroon horen, zoals frisdrank, snoep en koek. Zij leveren niet genoeg vezels, vitaminen en mineralen in vergelijking met het hoge koolhydraatgehalte. |
Suikers (in gram) | Suiker of sacharose is een zoete stof. Het komt van nature voor in voedingsmiddelen, zoals in fruit, maïs, suikerriet en suikerbiet. Suiker valt onder de koolhydraten. De meeste suikers bestaan uit glucose, fructose of een mengsel van beide. Er is geen verschil in voedingswaarde tussen de verschillende soorten, zoals in suiker, stropen, honing en siropen. Je lichaam maakt geen onderscheid tussen van nature aanwezige of toegevoegde suiker. Ze worden op dezelfde manier afgebroken in je lichaam en omgezet in glucose, een belangrijke brandstof voor het lichaam. Suiker levert energie, maar geeft je lichaam niet de nodige vitamines, mineralen en vezels. Het is daarom ook belangrijk om je suikerinname te beperken en bewust om te springen met suiker. Zo voorkom je de kans op gezondheidsproblemen. Spring bewust om met producten met suiker. Ga voor producten die effectief iets bijdragen aan je lichaamsfunctie. Kies bijvoorbeeld voor een lekkere snee gezond brood in de plaats van een stuk pizza. Brood levert meer goede voedingsstoffen dan pizza. |
Vezels (in gram) | Voedingsvezels is een verzamelnaam voor een diverse groep koolhydraten die niet door onze darmen worden verteerd of opgenomen. Voedsel bevat een mengsel van verschillende soorten vezels. Ze hebben elk hun eigen effect op ons lichaam. Vezels dragen bij aan een goede spijsvertering en geven je een verzadigd gevoel na je maaltijd. Je vindt veel voedingsvezels terug in groenten, fruit, aardappelen, volkorenbrood, ontbijtgranen, peulvruchten en in noten. Er zijn erg veel verschillende typen vezels met elk hun eigen goede eigenschappen. Eet daarom vezels uit verschillende voedingsmiddelen. |
Eiwitten (in gram) | Eiwit is een voedingsstof en een bouwstof. Er zijn zowel dierlijke als plantaardige eiwitten die goed zijn voor je lichaam. Je vindt eiwitten in zowat elk voedingsmiddel terug. Dierlijke eiwitten vind je vooral terug in vlees, vis, kaas, melk en in eieren. Plantaardige eiwitten haal je uit brood, graanproducten, peulvruchten en noten. Hoeveel eiwitten je nodig hebt, hangt af van je specifieke situatie. Ben je bijvoorbeeld veganist? Dan moet je je dagelijkse eiwitten uit plantaardige voeding halen voor een gezonde lichaamsfunctie. Ook zwangere mensen, kinderen, mensen met bepaalde aandoeningen en kracht- en duursporters hebben wat meer eiwitten nodig. |
Zout (in gram) | Zout is de belangrijkste vorm van natrium in onze voeding. Als men het heeft over de gezondheidseffecten van zout, spreekt men vrijwel altijd over de effect van het natrium. Natrium regelt de vochtbalans in het lichaam, de bloeddruk en zorgt voor een gezonde werking van de spier- en zenuwcellen. Je hebt natrium nodig voor een normale lichaamsfunctie, maar een teveel levert verschillende gezondheidsklachten op, zoals een verhoogde bloeddruk. |
Gluten | Gluten vind je niet als benaming terug op het etiket, maar het is wel handig om te kennen als je je gezond brood uitkiest. Gluten zijn een mengsel van eiwitten die van nature voorkomen in bepaalde granen, zoals tarwe, rogge en gerst. Mensen met de aandoening coeliakie of met een glutenintolerantie volgen een glutenvrij dieet voor een goede lichaamsfunctie. Gluten vind je terug in graanproducten, zoals brood, beschuit, crackers, gebak, koek en pasta. Het zit ook in producten waarin met gluten heeft gebruik als bindmiddel, zoals in soep, saus, worst en soms ook in gehakt. Het is niet nodig om een glutenvrij dieet te volgen als je dokter je dit niet heeft aangeraden. Zo krijg je gewoon alle nodige voedingsstoffen binnen. |
Hoeveel mag je van elke voedingsstof eten?
Hoeveel voedingsstoffen je nodig hebt, hangt af van je persoonlijke situatie. Voedingscentra nemen referentie-innames op die gebaseerd zijn op de gemiddelde persoon. Het zijn richtwaarden die je een idee geven van de hoeveelheden energie, voedingsstoffen, vitamines en mineralen die een gemiddelde volwassene per dag nodig heeft voor een gezond voedingspatroon. De volgende dagelijkse referentiewaardes zijn vastgesteld voor volwassen (Bron: Hoge Gezondheidsraad):
- Energie: 2000 kcal
- Totale vetten: 70 gram
- Verzadigde vetzuren: 20 gram
- Koolhydraten: 260 gram
- Suikers: 90 gram
- Eiwitten: 50 gram
- Zout: 6 gram
De exacte waardes hangen af van je levensstijl. Zo heeft iemand met een zeer actieve levensstijl wat meer energie nodig dan iemand die het grootste deel van de dag zittend doorbrengt. Wil je persoonlijk advies? Boek dan een consultatie in bij een professioneel voedingsdeskundige of bij je huisarts.
Het is belangrijk om in het achterhoofd te houden dat je het etiket van voeding kan lezen op 2 manieren: de voedingswaarde voor 100 gram product en die van een aanbevolen portie. Als je het etiket wil lezen om te bepalen hoe gezond brood is, kijk je naar beide waardes om een bewuste keuze te maken. Je houdt je het best aan de voorgeschreven porties zodat je niet te veel eet.
Er valt heel wat te zeggen over gezonde voeding en een gezond voedingspatroon. Wil je meer lezen over het etiket van voedingsmiddelen, beweging en over voeding in het algemeen? Neem dan een kijkje op de website van het Vlaams Instituut Gezond Leven vzw. Je vindt er alle informatie terug die je helpt om een bewuste keuze te maken als het aankomt op je voeding in combinatie met lichaamsbeweging!
Is brood gezond?
Over brood heeft iedereen wel wat te zeggen. Volgens sommigen past het niet in het voedingspatroon van mensen die bewust en gezond willen leven of wat gewicht kwijt willen. Toch hoort brood wel degelijk thuis in een gezond voedingspatroon – ook als je wilt afvallen. Het bevat voedingsstoffen die bijdragen aan een gezonde en normale lichaamsfunctie, zoals vezels en vitaminen.
De term ‘gezond brood’ is wat vaag, omdat alle soorten brood goede voedingsstoffen bevatten. Toch is het ene brood het andere niet. Zo zitten er bijvoorbeeld wat meer vezels en andere gunstige voedingsstoffen in volkoren brood dan in witbrood. Natuurlijk betekent het niet dat je witbrood volledig achterwege moet laten. Een gezond voedingspatroon is namelijk gebaseerd op variatie!
- Wil je wat bewuster omspringen met voeding? Kies dan vaker voor volkorenbrood dan voor wit- of bruinbrood. Eet witbrood voornamelijk op specialere gelegenheden zodat je er volop van geniet. Denk bijvoorbeeld aan een keertje per week een wit pistoletje op zondag.
- Spring steeds bewust om met de porties zodat je ook niet te veel brood eet. De porties gelden overigens ook voor bruinbrood, volkorenbrood en alle andere soorten brood. Een gezond voedingspatroon is naast variatie ook volledig geënt op mate en op balans.
- Het is belangrijk om je niet blind te staren op de calorieën in een portie brood. Een boterham notenbrood heeft misschien meer kcal per portie dan een snee witbrood, toch haalt je lichaam juist erg veel gezonde voedingsstoffen uit de noten in het notenbrood.
- Koolhydraatarme diëten zitten in de lift. Zo vragen velen zich af of koolhydraatarm brood gezond is. Bespreek een koolhydraatarm dieet altijd op voorhand met je arts of met een professioneel voedingsdeskundige. Zij kunnen je precies vertellen wat de effecten van zo’n dieet zijn op de korte én op de lange termijn.
Welke soorten brood kies je voor een gezond voedingspatroon?
Artsen, onderzoekers en voedingsdeskundigen zijn het erover eens dat volkorenbrood het voedzaamst is. Het bevat namelijk de hele graankorrel met al z’n voordelen. Witbrood maak je alleen met het fijngemalen binnenste van de graankorrel. Zo krijg je bloem met wat minder gunstige stoffen. Kies dus vaker voor volkorenbrood, maar breng variatie in je eetpatroon met andere soorten brood.
Hoe kies je voor gezond brood? De NUBEL-tabel geeft je een referentiewaarde van de verschillende broodsoorten voor 100 gram. Bekijk altijd de verpakking voor de exacte waarde van het product dat je in je handen hebt. Wij lijsten 3 ‘hoofdsoorten’ voor je op.
Volkorenbrood | Bruinbrood | Witbrood | |
|---|---|---|---|
Energie | 243 kcal/1020kJ | 250 kcal/1060 kJ | 258 kcal/1082kJ |
Vet (g) | 1,9 | 1,8 | 1,5 |
Verzadigd vet (g) | 0,5 | 0,4 | 0,4 |
Koolhydraten (g) | 41,9 | 46,7 | 51,2 |
Suikers (g) | 1,5 | 2,3 | 2,6 |
Vezels (g) | 6,7 | 4,7 | 2,9 |
Eiwitten (g) | 11,4 | 9,0 | 8,4 |
Zout (g) | 1,05 | 1,21 | 1,20 |
Is bruinbrood gezond? Het is een veelvoorkomende gedachte dat je met bruinbrood de meest bewuste keuze maakt. Maar soms maakt men brood donkerder met moutmeel of met gekarameliseerde suiker. Bruinbrood wordt bovendien ook gebakken met witte bloem. Zo ontbreken er toch wat vezels en voedingsstoffen die je in brood met enkel volkorenmeel terugvindt. Lees dus steeds het etiket goed na.
Zuurdesembrood, roggebrood, speltbrood, waldkorn, witbrood en maïsbrood... het zijn stuk voor stuk heerlijke smaakmakers die prima in een evenwichtig en gebalanceerd voedingspatroon passen. Kies steeds bewust en ga voor de porties die bij jou passen. Ontdek al onze handige broodbakmixen in je Aveve-winkel en in onze webshop!
Onze gezonde toppers: Good for You-broodmixen
Heb je specifieke gezondheidswensen en wil je je voeding daarop afstemmen? De Good for You-broodmixen zijn speciaal ontwikkeld voor al wie om uiteenlopende redenen op zijn voeding let.
Gebakken lucht? Nee hoor, de gezondheidsclaims van deze broden beantwoorden volledig aan de vereisten van de Europese regelgeving.
Ontdek alle voordelen van de 4 Good for You-broodmixen:
All-in High Protein, je gezonde eiwitboost
De All-in-mix voor High Protein-brood bevat lupine, een boon boordevol eiwitten, en zonnebloemproteïnen. Eiwitten helpen om spieren op te bouwen tijdens het sporten en om beter te revalideren. In een sneetje High Protein-brood van 50 g zit er 8 g proteïnen.
Voor wie is High Protein-brood een gezonde keuze?
- Sporters en fitnessliefhebbers: wie regelmatig sport of aan krachttraining doet, heeft vaak extra eiwitten nodig om spierherstel en -opbouw te ondersteunen.
- Vegetariërs en veganisten: wie geen vlees of dierlijke producten eet, is High Protein-brood een handige manier om genoeg eiwitten binnen te krijgen.
- Mensen die willen afvallen: eiwitten helpen om langer een verzadigd gevoel te geven.
- Ouderen: wanneer je ouder wordt, neemt je spiermassa geleidelijk af. Extra eiwitten kunnen helpen het spierverlies tegen te gaan en de gezondheid te ondersteunen.
- Mensen die herstellen van een operatie of ziekte: om op krachten te komen na een operatie of ziekte heb je vaak een hogere eiwitinname nodig.
All-in Low Carb, voor wie koolhydraten wil minderen
De Low Carb-mix bevat 40% minder koolhydraten dan een normaal meergranenbrood en meer proteïnen (5,5 g per 50 g brood). Dat is ideaal als je wilt vermageren. Door minder koolhydraten te eten, gaat je lichaam vet afbreken. En de extra eiwitten zorgen ervoor dat je je spiermassa behoudt.
Wie heeft er baat bij Low Carb-brood?
- Mensen die willen afvallen: het lagere gehalte aan koolhydraten en calorieën helpt om gewicht te verliezen.
- Diabetici: Low Carb-brood heeft een lagere glycemische index en heeft dus minder invloed op de bloedsuikerspiegel.
- Mensen die een koolhydraatarm dieet volgen: wie een ketodieet volgt of koolhydraatarm wil eten, kan toch van lekker brood genieten. Zonder de dagelijkse hoeveelheid koolhydraten te overschrijden.
- Mensen die hun bloedsuikerspiegel willen reguleren: Low Carb-brood kan helpen bij het stabiliseren van de bloedsuikerspiegel. Dat is nuttig als je je energie- en hongerniveau wilt beheersen.
All-in Omega 3, voor jong en oud
Deze broodmix bevat lijnzaad als bron van omega 3. Lijnzaad levert ook B-vitaminen, magnesium en antioxidanten. Alle gezondheidsvoordelen van omega 3-vetzuren op een rijtje:
- Voor mensen met ontstekingsziekten: omega 3-vetzuren hebben ontstekingsremmende eigenschappen die nuttig kunnen zijn voor mensen met ontstekingsziekten zoals artritis.
- Voor mensen met hart- en vaatziekten: omega 3-vetzuren kunnen het risico op hart- en vaatziekten verlagen door het verbeteren van het bloedlipidenprofiel en het tegengaan van ontstekingen.
- Voor zwangere vrouwen en jonge kinderen: omega 3-vetzuren zijn belangrijk voor de ontwikkeling van de hersenen en ogen van foetussen en jonge kinderen.
- Voor mensen met depressie of angst: er is bewijs dat omega 3-vetzuren kunnen helpen bij het verminderen van symptomen van depressie en angst.
- Voor ouderen: omega 3-vetzuren ondersteunen het behoud van cognitieve functies en helpen het risico op ouderdomsziekten, zoals maculadegeneratie, te verkleinen.
- Voor vegetariërs en veganisten: deze broodmix zorgt voor de nodige omega 3-vetzuren die je ook uit vis haalt.
All-in Haverzemelen, helpt de cholesterol verlagen
Haverzemelen zijn een uitstekende toevoeging aan je dieet om vele redenen. Van een betere spijsverbetering tot een lagere cholesterol.
Dit zijn de gezondheidsvoordelen van haverzemelen:
- Rijk aan voedingsstoffen: haverzemelen bevatten een hoge concentratie aan vezels, eiwitten, vitaminen en mineralen zoals magnesium, fosfor en ijzer.
- Verbeterde spijsvertering: de vezels van haverzemelen bevorderen een gezonde darmfunctie en helpen constipatie te voorkomen.
- Cholesterolverlaging: haverzemelen bevatten bètaglucaan, een oplosbare vezel die helpt het LDL-cholesterolgehalte te verlagen. Dat kan het risico op hart- en vaatziekten verminderen.
- Bloedsuikerregulatie: de oplosbare vezels in haverzemelen vertragen de opname van glucose, wat helpt om de bloedsuikerspiegel stabiel te houden.
- Gewichtsbeheersing: door hun hoge vezelgehalte geven haverzemelen een verzadigd gevoel. Dat kan helpen om te voorkomen dat je te veel eet.
- Antioxidanten: haverzemelen bevatten antioxidanten die helpen bij het bestrijden van vrije radicalen en het verminderen van ontstekingen in het lichaam.
In het Aveve-assortiment vind je naast de Good for You-mix ook een Classic mix voor haverzemelenbrood (zelf gist, zout, boter en water toevoegen). Of kies voor pure haverzemelen uit het Basics-assortiment om zelf toe te voegen aan je brood.
Hoeveel gram brood mag je per dag eten?
Volgens de Hoge Gezondheidsraad mag je als gemiddelde volwassene ongeveer 125 gram volkorenproducten per dag eten. Hierbij hoort natuurlijk ook lekker volkorenbrood. Ongeveer 125 gram komt overeen met zo’n 4 sneetjes van normale dikte (zo’n 30 gram) per dag. Natuurlijk is het slechts een advies en hangt je energiebehoefte volledig af van je leeftijd, geslacht en je activiteitsgraad.
Over brood heeft iedereen wel wat te zeggen, maar toch hoort het thuis in een voedzaam en gebalanceerd dieet. Als je een bewuste keuze wil maken, ga je het vaakst voor volkorenbrood. Je kan natuurlijk ook andere soorten brood prima aan een gezond voedingspatroon toevoegen – zolang je het maar met mate eet.
Ontdek alles over bakken in onze complete Start2Bake-gids
Onze medewerkers staan steeds voor jou klaar in de winkel met gericht advies. Je vindt er alles wat je nodig hebt voor je dieren, de tuin en om heerlijke lekkernijen op tafel te toveren.
Wil je graag meer tips en adviezen ontvangen over hoe je brood bakt en het lekkerste gebak maakt? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief.
Bedankt om je in te schrijven op onze nieuwsbrief
Onze eerste inspirerende e-mail komt snel naar jou toe!