Ziektes, plagen en andere problemen bij tomaten voorkomen, herkennen en behandelen
Net zoals andere planten, krijgen tomaten soms te kampen met plagen, problemen en ziektes. Wil je gezonde tomaten kweken? Inspecteer regelmatig de bladeren, stengels en vruchten op afwijkingen. Hier leer je enkele veelvoorkomende problemen te herkennen en bestrijden.
Veelvoorkomende problemen herkennen en behandelen
Echte meeldauw (Witziekte)
Uitzicht: Wit schimmelpluis dat je kan afvegen bovenop bladeren en vruchten. De schimmel onttrekt sap uit bladeren, waardoor de blaadjes krullen.
Oorzaak: Schimmel (Passalora fulva), ontstaat door hoge luchtvochtigheid en onvoldoende ventilatie. Vooral in warme, droge zomers.
Behandeling: Aangetaste bladeren verwijderen, beter ventileren, eventueel fungicide gebruiken.
Tomatenplaag
Uitzicht: Onregelmatige, donkerbruine vlekken met groengrijze rand op bladeren, soms witte schimmelvorming rond de vlekken bij vochtig weer.
Oorzaak: Schimmel (Phytophthora infestans), vaak in nat, koel weer.
Behandeling: Besmette planten verwijderen en vernietigen, fungicide preventief gebruiken.
Neusrot
Uitzicht: Donkerbruine tot zwarte rotte plekken onderaan de vrucht, breiden zich uit naarmate vrucht rijpt.
Oorzaak: Calciumgebrek, meestal veroorzaakt door ongelijke watergift (sterke wisseling droog-nat).
Behandeling: Regelmatig en gelijkmatig water geven, kalk aan de grond toevoegen.
Witte vlieg
Uitzicht: Kleine witte vliegjes onder de bladeren, bladeren worden geel, kleverig en bedekt met roetdauw.
Oorzaak: Insectenplaag, plant verzwakt door slechte ventilatie en warmte.
Behandeling: Gele plakstrips plaatsen, natuurlijke vijanden (sluipwespen) inzetten, regelmatig besproeien met zachte zeepoplossing of aangepaste insecticide.
Spint
Uitzicht: Bladeren vertonen fijne gele puntjes en webachtige structuren onderaan, bladeren verdrogen.
Oorzaak: Kleine spintmijten, ontstaan in droge, warme omstandigheden.
Behandeling: Luchtvochtigheid verhogen, bladeren regelmatig afspoelen, natuurlijke vijanden (roofmijt) of biologische insecticide inzetten.
Bladluizen
Uitzicht: Bladeren krullen, worden plakkerig door honingdauw, soms zwarte schimmel (roetdauw) zichtbaar.
Oorzaak: Bladluisplaag, komt vaak voor bij jonge planten en hoge stikstofconcentraties.
Behandeling: Aantasting afspoelen met water, natuurlijke vijanden (lieveheersbeestjes) inzetten, insecticide gebruiken.
Gebarsten tomaten
Uitzicht: Barsten of scheuren in je vruchten.
Oorzaak: Tomaten barsten als je ze te veel water geeft.
Behandeling: Regelmatig en gelijkmatig water geven, watergift aanpassen. Gebarsten vruchten verwijderen om schimmel te voorkomen.
Geel-gemarmerde bladeren
Uitzicht: Geelgemarmerde bladeren. Eerst in de onderste bladeren en daarna verplaatst het zich naar boven.
Oorzaak: Magnesiumtekort. Mg is de bouwsteen voor bladgroen. Een tekort aan stikstof (N) en een overschot aan kalium (K) werkt Mg-tekort in de hand.
Behandeling: Bemesten met meststof met extra eenheden magnesium. Kieseriet doet hier wonderen, net zoals vloeibare meststof voor tomaten.
Krullende bovenste bladeren (Kroes- of krulkoppen)
Uitzicht: Krullende bovenste bladeren door een overschot aan energie. Overdag maakt de plant meer reservestoffen aan dan die ’s nachts kan verbruiken.
Oorzaak: Eén van de oorzaken zijn warme dagen met koele nachten.
Behandeling: Krulkoppen groeien er meestal vanzelf uit. Dek de serre af tegen zonlicht (minder fotosynthese), geef voldoende water en verlucht de serre. Soms blijft de plant gedrongen met kleinere vruchten tot gevolg.
Gedroogde bladranden
Uitzicht: Droge bladranden, eerst zichtbaar op de oudste bladeren. Mogelijk kleine wratjes op de stengels. De tomaten zijn niet stevig, minder smaakvol en kleuren niet mooi rood.
Oorzaak: Kaliumtekort door te veel water, een te zure bodem, of te veel stikstof of magnesium in de grond.
Behandeling: Voorzie evenwichtige bemesting (N/K verhouding). Bij een acuut probleem: bijmesten met een snel opneembare minerale/vloeibare meststof.
Groenkragen
Uitzicht: Een gedeeltelijke of complete ring van onrijp weefsel verschijnt aan de steelkant van een rijpende vrucht.
Oorzaak: Eens boven de 35°C valt de rijping stil. Vooral de bovenkant van de vrucht is hiervoor gevoelig.
Behandeling: De serre witten en tijdig verluchten. Laat meer bladeren rond de tomaat hangen en kies voor tomatenrassen die minder gevoelig zijn.
Problemen voorkomen
Zoals het oude gezegde klinkt: voorkomen is beter dan genezen. Om je tomatenplanten te beschermen tegen ziektes en plagen, neem je al een flinke voorsprong met deze concrete en handige tips.
Hygiënisch werken
Hygiënisch werken voorkomt dat je ziektes en plagen verspreid van de ene plant naar de andere. Zelfs als je denkt dat geen enkele plant problemen heeft, neem je beter het zeker voor het onzekere.
- Ontsmet je snoeischaar of mes met azijn of alcohol voor je je tomatenplanten snoeit of dieft. Ontsmet opnieuw elke keer je van plant wisselt en voor je alles opbergt.
- Verwijder aangetaste plantendelen onmiddellijk en gooi ze niet op de composthoop. Zo bescherm je niet enkel je tomaten, je voorkomt ook dat de ziekte zich verspreidt via compost. In het groenafval mag wel.
- Snoei dode, verwelkte of beschadigde onderdelen weg tot in het levende stuk om zeker geen sporen achter te laten.
- Controleer bestaande plantjes in de winkel op tekenen van problemen voor je ze mee naar huis neemt.
- Gebruik verse aarde, zoals universele potgrond, om te voorkomen dat je problemen van andere planten meeneemt.
Optimale groeiomstandigheden creëren
Zelfs voor je je tomaten zaait of plant, neem je gemakkelijk stappen om ze te beschermen. Door ze de beste start te geven, vermijd je problemen en maak je je plant sterk genoeg om plagen en ziektes te weerstaan.
- Kweek tomaten bij voorkeur in een serre of onder een afdakje om ze droog te houden. Zo krijgen schimmels geen kans.
- Geef je planten voldoende ruimte om te groeien, zodat ze gezond genoeg zijn om problemen te weerstaan.
- Plant tomatensoorten die resistent zijn tegen veelvoorkomende ziektes.
- Combinatieteelt: plant je tomaten tussen andere planten die bescherming bieden, zoals sla, peterselie, prei, radijs, rammenas, spinazie, ui en wortel.
Verzorgen, versterken en beschermen
Tot slot neem je het best enkele stappen om ze tijdens het groeiproces te beschermen. Zelfs kleine ingrepen, zoals de bladeren droog houden, maken een wereld van verschil.
- Geef water aan de voet van de plant en vermijd natte bladeren.
- Verwijder regelmatig de onderste bladeren en dieven om de luchtcirculatie te verbeteren. Gebruik bij grote snoeiplekken wondafdekmiddel.
- Bedek de bodem rond de planten met boomschors om verdamping en spatten te verminderen.
- Oogst je tomaten niet als de plant nat is.
- Versterk je planten door regelmatig te stuiven met lavameel of basaltmeel.
Door preventieve maatregelen te nemen en je planten regelmatig te inspecteren, verhinder je veel problemen of ontdek je ze vroeg genoeg om ze snel te bestrijden. Zo krijg je de heerlijkste vruchten van gelukkige planten.
Niet zeker met welk probleem je te maken hebt of hoe je nu het best verder gaat? Krijg dan advies op maat in je Aveve-winkel.