Haworthia verzorgen van A tot Z: je complete gids
Niet zomaar een vetplant, de Haworthia. Sommige soorten lijken recht uit de jungle te komen met hun groen-witte zebramotief. Verwar ze niet met de miniversie van de Aloë vera. De schaduwminnende Haworthia is puur decoratief, de zonnekloppende Aloë is multifunctioneel. In deze gids ontdek je hoe je de Haworthia een lang leven geeft.
Aloë of Haworthia? De voornaamste verschillen
Aloë en Haworthia behoren beide tot de familie van de Asphodelaceae, maar tot een verschillende subgroep. Ze zijn dus verre familie van elkaar. De verzorging van Aloë en Haworthia verschilt op sommige punten, daarom hou je ze beter uit elkaar. De grote Aloë vera is de bekendste telg van de Aloëfamilie, maar er bestaan heel wat Aloë’s die klein blijven zoals de Haworthia’s.
Zo zien de Aloë’s eruit:
- Gladdere, dikkere bladeren
- Vaak kleine tandjes aan de randen
- De kleur varieert van geelgroen tot blauwgroen
- Aloë vera kan tot 60 à 100 cm hoog worden (kleinere Aloë’s tot 20 cm)
Zo herken je de Haworthia’s:
- Kleinere, compactere bladeren
- Vaak met witte strepen, stippen of doorzichtige vensters
- Bladeren zijn donkergroen
- Blijven klein, meestal onder de 15 cm
Hieronder vind je alles over de verzorging van Haworthia’s. Alles wat je moet weten over Aloë vera lees je in deze handleiding.
De ideale plek voor je Haworthia
Vetplanten houden van direct zonlicht, maar dat is buiten de Haworthia’s gerekend. Deze eigenzinnige jongens zijn schaduwplanten. Ze verdragen wel wat ochtend- of avondzon, maar geen felle middagzon.
Het perfecte plekje voor je Haworthia:
- Zet de plant op een plekje met veel indirect licht en weinig direct zonlicht. Bijvoorbeeld voor een raam op het noorden of 1 tot 2 meter van een raam op het oosten of westen.
- Nooit in de middagzon. Die doet de bladeren rood kleuren of zelfs verbranden.
- Droge lucht is geen probleem voor deze plant. Vochtige lucht idem.
- Kamertemperatuur is prima. Geef je plant in de winter een koeler plekje, dan komt ie makkelijker tot bloei.
- In de zomer mag je Haworthia naar buiten naar een plekje uit de zon en beschut tegen de regen. Zakt de temperatuur onder 10 °C? Dan haal je ‘m terug binnen.
De Haworthia is niet giftig voor je huisdier, in tegenstelling tot de Aloë. Heb je een hybride plant of weet je niet zeker welke soort het is? Dan is het veiliger de plant buiten het bereik van je hond of kat te houden.
Hoe je Haworthia verzorgen?
De Haworthia is een supergemakkelijk in het onderhoud. Hou rekening met 2 basistips: geef je plant altijd een doorlatende, luchtige grond zoals kokospotgrond en wees spaarzaam met water en meststof.
Haworthia’s groeien van nature in Zuid-Afrikaanse woestijngebieden waar ze met weinig voeding of water overleven. Ze zijn kampioenen in het opslaan van water in hun bladeren.
De verzorging van je Haworthia ziet er zo uit:
- Geef in de lente en de zomer 1 keer water om de 2 tot 4 weken. Bij droge lucht eerder om de 2 weken, bij vochtige lucht eerder om de 4 weken.
- Wacht tot de grond volledig is uitgedroogd voor je opnieuw water geeft.
- Eén gietbeurt per maand in de winter is genoeg.
- Giet nooit op de bladeren, altijd op de aarde. Zo voorkom je dat er water blijft staan en dat de plant gaat rotten.
- Bladeren bevochtigen is overbodig.
- Geef van april tot september wat meststof voor cactus en vetplanten opgelost in het gietwater. Doe dat 1 keer in de 2 tot 3 maanden.
Samengevat: beter te weinig water dan te veel. Het grootste gevaar voor je Haworthia is dat er wortelrot ontstaat omdat de plant te nat staat.
Verpotten en vermeerderen
Haworthia’s planten zichzelf voort, handig toch? Het enige wat jij moet doen is de uitlopers een eigen potje geven. Ook verpotten is supersimpel als je het stappenplan volgt.
Verpotten doe je zo
Haworthia’s groeien traag en worden niet supergroot. Toch is het nuttig je plant om de 3 jaar te verpotten en zo de groei te stimuleren. Neem wel geen te grote pot om het risico op wortelrot te beperken.
Zo verpot je een Haworthia:
- Kies een pot met drainagegaten die een tikkeltje groter is dan de vorige.
- Maak kokospotgrond klaar: giet 3 liter water op een blokje kokospotgrond voor cactus en vetplanten. Wacht 3 minuten om de potgrond te laten uitzetten.
- Haal je Haworthia uit zijn oude pot.
- Kijk de wortels na en verwijder de delen die er niet goed uitzien.
- Schep wat kokospotgrond in de pot als bodemlaagje.
- Zet je Haworthia in de pot, vul op met potgrond en druk goed aan.
- Water geven en klaar!
Hoe meer plantjes, hoe meer vreugd
Een Haworthia vermeerderen is een makkie. Een gezonde volwassen plant zorgt zelf voor zijn nageslacht. Rond de moederplant komen er vanzelf uitlopers of babyplantjes tevoorschijn die je heel simpel afscheurt of afsnijdt.
Zo plant je een uitloper van je Haworthia:
- Wacht tot de uitloper half zo groot is als de moederplant.
- Neem de hele plant inclusief babyplant uit de pot. Zo kun je zien waar je ze het best scheidt.
- Snijd of scheur de babyplant af, zo dicht mogelijk bij de moederplant met zoveel mogelijk eigen wortels.
- Zet het jonge plantje in een eigen potje met kokospotgrond voor cactus en vetplanten.
Tip: heeft de uitloper nog geen of weinig wortels? Laat ‘m dan 2 à 3 dagen drogen voor je ‘m in een potje plant.
Eerste hulp bij ziektes en problemen
Haworthia’s zijn bijzonder stevige planten die je makkelijk tevreden houdt. Merk je toch verkleurde bladeren of een ander probleem? Hier vind je de oplossingen voor de meest voorkomende problemen.
Uitzicht | Oorzaak & behandeling |
|---|---|
Bruine punten | ✘ Te droog, te veel zonlicht ✔ Frequenter water geven, andere standplaats zoeken |
Roodbruine, verdroogde bladeren | ✘ Te veel zonlicht ✔ Zet je plant op een schaduwrijke plek ✔ Verwijder de verdroogde bladeren |
Gele bladeren | ✘ Te veel zonlicht of te veel water ✔ Zoek een schaduwrijke standplaats of geef minder water |
Bruine bladeren die slap hangen | ✘ Wortelrot, moeilijk te redden ✔ Verwijder alle aangetaste wortels en plantendelen ✔ Vervang de potgrond door droge grond ✔ Zet de plant in de droge grond, eventueel zonder wortels en ondersteund met stokjes, op een schaduwrijke plek ✔ Geef pas water als de plant nieuwe wortels krijgt |
Witte, zwarte of gele stipjes | ✘ Witte stipjes: wolluis, trips, of spint ✘ Zwarte, gele of groene stipjes: bladluis of dopluis, komt niet zo vaak voor bij de Haworthia ✔ Zet je Haworthia apart, zodat andere planten niet besmet worden ✔ Veeg de beestjes zoveel mogelijk weg met een vochtige doek ✔ Behandel je plant met een insecticide voor kamerplanten volgens de instructies op de verpakking |
Je Haworthia in bloei
Geen paniek als er plots een lange steel uit het hart van je Haworthia groeit. Dat betekent dat je plant gaat bloeien. Dan verschijnen er witte bloemetjes op het uiteinde van de steel.
De Haworthia bloeit meestal in mei of juni en doet dat pas na een aantal jaren op zijn vaste stek. De bloemetjes stellen niet veel voor, maar tonen wel dat je plant zich happy voelt. Je hoeft dus niet bang te zijn dat ie het loodje gaat leggen.
Is je Haworthia uitgebloeid? Dan mag je de steel afknippen. Op naar de volgende bloei!
Welke soorten Haworthia zijn er?
Er zijn grofweg 2 grote groepen in de Haworthia-soorten. De eerste groep heeft donkergroene puntige bladeren met stippen of strepen. Dat zijn de zogenaamde zebraplanten. De andere soorten hebben ronde, doorschijnende bladeren, meestal lichtgroen met donkere tekening.
Naam | Uitzicht |
|---|---|
Haworthia attenuata | Heeft net zoals fasciata donkergroene puntige bladeren met prachtig zebramotief. Het verschil: attenuata heeft ook strepen op de bovenkant van het blad. |
Haworthia fasciata | Alleen de onderkant van het donkergroene vlezige blad is bedekt met witte strepen. Het blad voelt zachter aan dan dat van attenuata. |
Haworthia limifolia | De driehoekige groene bladeren hebben scherpe punten en dikke witte ribbels. Vanuit het hart van de plant groeit telkens een nieuwe rozet. |
Haworthia reinwardtii | Donkergroene puntige bladeren met witte bultjes groeien in een spiraalvormige rozet die tot 20 centimeter hoog wordt. |
Haworthia cooperi | Heeft een lichtgroene rozet van glanzende doorschijnende bladeren die vol water zitten. |
Haworthia retusa | Stervormige rozet met doorschijnende, dikke, puntige en korte bladeren, een beetje afgeplat aan de bovenkant. |
Opgelet: er zijn heel wat kleine Aloë-soorten die sterk op de puntige Haworthia’s lijken. Hoe je ze uit elkaar houdt? Een Aloë heeft meestal geen tekening op het driehoekige blad, wel tandjes op de randen. Hoe je een Aloë vera verzorgt, lees je in deze gids.
Niet zeker of je de juiste plantengids vond? Of op zoek naar een plant die bij je past? Krijg advies op maat in de Aveve-winkel in je buurt.